Vô tình hôm
nay trên mạng facebook, Lu Hà tôi được đọc một lời
tâm sự ngắn ngủi thú vị của một người phụ nữ tên
là Nina Phan tức là Phan Ni Na?
Cái tên rõ
đẹp như lời tâm sự chân tình và một bài thơ viết
rất sáng tạo gọi là lục lục lục bát. Nghĩa là một
khổ cứ ba câu 6 chữ thì một câu 8 chữ chốt lại thành
một quần thể nhịp nhàng ân ái thơ mộng tiên cang, cao
sang, đài các, kiêu sa có tiếng đàn tranh, đàn tỳ bà,
đàn bầu réo rắt, suối reo bướm lượn, hoa thơm, hồn
người sơn thủy hữu tình quyến luyến giao duyên … Một
bức tranh hài hòa mát lịm hồn thơ. Bài thơ này tất
xứng đáng được ngâm lắm và để lại cho muôn đời
hậu thế. Hãy ngâm lên các ngâm sĩ gái trai tài hoa của
Việt Nam ta ơi. Hỡi các chuông vàng khánh bạc, những con
chim oanh thỏ thẻ những con chim cu dõng dạc hiên ngang hãy
cất tiếng gáy lên đi, hãy cùng nhau cất tiếng ca vang
của núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ trầm hùng bao la.
-Nina Phan: THƠ
nghĩa Là...THƠ!
Là một phụ
nữ có gia đình, chỉ mới học làm thơ, tôi đã gặp
nhiều chỉ trích khi đăng thơ hoặc giao lưu thơ với các
bạn thơ( nhất là với phái nam). Nhiều người nghĩ tôi
viết thơ là chỉ viết về cá nhân mình. Họ thật hiểu
sai về tôi.
Tôi nghĩ rằng
" Thơ là dùng cảm giác nhỏ để viết lên cảm xúc
lớn." Có nghĩa là dùng trải nghiệm của mình để
đào sâu một đề tài lớn rộng hơn. Thơ là...thơ! Không
phải chỉ cá nhân nhỏ bé!
Sau đây là
bài thơ tôi đã đăng trước đây, nói về lý do tại sao
tôi yêu thơ. Mong các bạn có thể hiểu vì sao tôi yêu
thơ! Xin cám ơn thời gian của mọi người!
Chúc vui
Vì Yêu Thơ
Vì tôi đã
quá yêu thơ...
Tình tang con
chữ lượn lờ
Vần âm rơi
rớt ngẩn ngơ
Lạc hồn
sương khói bơ vơ chớm sầu
Thơ rơi mưa
khóc tình ngâu
Tàn mê vụn
vỡ bên cầu
Âm thầm nến
lịm mắt sâu
Xót nàng Chức
Nữ canh thâu nhạt nhoà
Say thơ lời
ngọc nở hoa
Vườn xuân
tim ấm chan hoà
Mơ màng vương
cánh bướm xa
Vọng về
đỉnh mộng lượt là tơ giăng
Yêu người
mê đắm tình trăng
Hồn say chóng
chếnh cung Hằng
Sao trời thắp
nguyện hoa đăng
Ước mong
Đồng lữ trao khăn mây hồng
Ôm thơ gói
cả mênh mông
Thiên thai lạc
chốn tiên bồng
Trùng dương
hỉ nộ cuồng phong
Khí cao lồng
lộng núi trong sương mờ
Vì tôi đã
quá yêu thơ...
Phút giây
ngây ngất thẫn thờ
Xanh mầm nẩy
lộc ươm tơ
Một trời
say đắm dại khờ con tim
Nina Phan
Thơ có nghĩa
là thơ, là nỗi niềm tâm sự là tiếng nói của tâm hồn
là máu thịt trái tim của một con người trào ra từ đầu
ngọn bút như lời Anh Hàn Mạc Tử
Trải mấy
nghìn năm nay từ bản thánh ca đầu tiên là cả một câu
chuyện dài viết bằng thơ và các bài kể chuyện của
các tiên tri viết về sáng thế kỷ trong cựu ước và
tân ước ta gọi là kinh thánh. Hay các bản trường ca,
các tác phẩm sử thi cổ đại và trung đại, hay thơ cổ
phong thi Đường, thi Tống ở bên Tàu. Bên Việt Nam ta có
Truyện Kiều, Cung Oán Ngâm Khúc, Chinh Phụ Ngâm vân vân
và vân vân…Đều lấy con người là trung tâm của vũ
trụ. Con người một cá nhân là một đơn vị thước đo
khởi điểm của thi ca.
Hãy viết về
chính mình đi các bạn, buồn thương yêu ghét hỉ nộ ố
ái, tả về các mối liên hệ tình cảm của mình với
người thứ hai, thứ ba hay toàn thể tha nhân. Thơ nói về
mối tình người nam và người nữ gọi là thơ ái tính
mọi người chúng ta ai cũng thích đọc. Nguyễn Bính chàng
trai nông thôn có lối thơ kể chuyện tình là một mẫu
mực cho chúng ta học tập.
Làm thơ không
thể anh yêu em , em yêu anh gào lên như kiểu anh chàng đồng
tính Xuân Diệu mà ngã Hoài Thanh chỉ là một tay thợ sắp
chữ hạng bét chả hiểu quái gì về thơ dám bảo là
hoàng tử ái tình? Tình ở đâu? Tình cái con khỉ. Cứ
gào lên bởi các chữ nghĩa sắp xếp mà chả có tâm hồn
cảm xúc gì là loại thơ lưu manh vô học nói về tình
yêu. Tình tiết hình ảnh của tình yêu phải bồng bềnh
chìm nổi lãng đãng xa gần huyền ảo mà làm cho người
đàn bà đàn ông đọc lên thấy bủn rủn toàn thân lúc
nóng lúc lạnh…. Các giác quan bỗng bật cả dậy đòi
được vuốt ve nuông chiều, hay bùi ngùi thở than, nuối
tiếc xót xa thì mới gọi là thơ tình yêu. Đọc thơ mà
toàn thân ỉu xìu giác quan nguội lạnh, rồi dù cho có
các ngâm sĩ cố ngân nga luyến láy nức nở những câu
chữ khô khan cằn cỗi là tự ngâm sĩ đó tự hạ thấp
trình độ thẩm mỹ thơ ca của mình. Ngâm lấy được để
cưỡng bức người đọc làm đẹp lòng các lãnh chúa tư
bản đỏ dù cho có những tiếng vỗ tay của những bộ
mặt lạnh lùng sắt đá vô cảm, d ù cho có vỡ cả rạp
đi nữa thì thử hỏi có gía trị tinh thần văn hóa luơng
tâm nhân phẩm gì?
Thơ là một
thể văn vần cô đọng khác với văn xuôi tràng giang đại
hải. Thơ và văn gọi là văn chương nghĩa là phải có
nghệ thuật thắt nút cởi nút tạo ra những xung đột
của lý trí trái tim con người tạo ra xúc động có thể
rơi nước mắt hay lồng lộn mắt long lên sòng sọc gào
thét uất ức lên.
Thơ là từ
tâm hồn trái tim thì phải chân thật không thể dối trá
yêu thành ghét, ghét thành yêu đổi trắng thay đen bịa
đặt đánh bóng cá nhân nào đó tôn lên là thần tượng
rồi bảo nhau xì xụp vái lạy.
“Là một
phụ nữ có gia đình, chỉ mới học làm thơ, tôi đã gặp
nhiều chỉ trích khi đăng thơ hoặc giao lưu thơ với các
bạn thơ( nhất là với phái nam). Nhiều người nghĩ tôi
viết thơ là chỉ viết về cá nhân mình. Họ thật hiểu
sai về tôi.“
Nina ơi! Cô
là phụ nữ có gia đình có cuộc sống riêng hạnh phúc
cô làm thơ cô dùng con chữ các thủ pháp nghệ thuật tu
từ chân thiện mỹ để rung động cây đàn muôn điệu
trái tim tâm hồn mình thì cô phải viết về cô chứ? Nếu
không từ cô thì từ cục đá, gốc tre, con trâu con bò mà
viết à? Những thứ đó là vật vô tri vô giác biết gì
mà cảm với chẳng xúc?
Họ muốn cô
từ bỏ cá nhân cô đi, từ bỏ con người thật cha sinh
mẹ đẻ của cô đi mà cô phải hội nhập vào bầy người
bị tẩy não, đổi giống thành con người xã hôi chủ
nghĩa bầy đàn chuồng thú trại lính. Nghĩa là cô phải
tự bóp cổ linh hồn mình chết tươi đi mà lấy linh hồn
của tập thể của toàn thể xã hội mà viết.
Giống như
thằng cha Lôi Phong dở hơi ở bên Tàu:
Với đồng
chí ấm áp như mùa xuân
Với việc
chung cháy nồng như nắng hạ
Với chủ
nghĩa cá nhân như gió mùa thu quét lá
Với quân thù
như băng giá đêm đông.
Nghe nói thằng
cha này tiết kiệm để xây dựng chủ nghĩa xã hội mà y
nhặt cái bàn chải đánh răng vất vào sọt rác mang về
rửa đi dùng lại. Liệu cô Nina có học tập Lôi Phong tất
cả vì tập thể không? Thơ ca không nên viết về mình mà
viết về tập thể mới gọi là tốt?
Chủ nghĩa
tập thể là luận điểm ngu dân của các nước cộng
sản. Từ những năm đầu của thế kỷ 20 có cuộc tranh
luận giữa hai phái nghệ thuật vị nghệ thuật và và
nghệ thuật vị nhân sinh.
Nghệ thuật
vị nghệ thuật lấy ngay chính mình là trung tâm mình nghĩ
gì mình cảm thấy gì thì mình viết. Còn nghệ thuật vị
nhân sinh thì bảo: Mày phải có tinh thần tập thể lấy
nguyện vọng của số đông mà viết chứ? Viết về mình
là cá nhân ích kỷ tiểu tư sản cần phải hủy diệt.
Nghệ thuật vị nhân sinh quả là dễ lạc vào con đường
ma đạo chuớng khí dối tra lưu manh của chủ nghĩa táo
lê, bánh bao xã nghĩa: Vô sản toàn thể thế giới các
anh hãy liên hiệp lại.
Trăm hoa đua
nở là thủ đoạn nhằm tiêu diệt văn nhân thi sĩ chính
danh những người như cô Nina đó. Họ cưỡng bách các
ông bà nông dân phải làm thơ. Các công xã của Tàu ngày
truớc có lệ khi cày bừa các tổ truởng xã viên phải
nộp thơ. Tổ nào thiếu thơ là bị trừ công điểm. Thơ
phải ca ngợi sức mạnh tập thể sự lãnh đạo tài tình
sáng suốt của lãnh tụ Mao Xáng Xế. Ở Việt Nam thơ nói
về cá nhân mình như tự lục văn đoàn hay nhân văn giai
phẩm bị quy là thành phản động phản quốc ủy mị
thiếu tinh thần tập thể, thế tiến công quyết chiến
quyết thắng quyết chặt đầu moi gan kẻ thù.
"Tôi nghĩ
rằng " Thơ là dùng cảm giác nhỏ để viết lên cảm
xúc lớn." Có nghĩa là dùng trải nghiệm của mình để
đào sâu một đề tài lớn rộng hơn. Thơ là...thơ! Không
phải chỉ cá nhân nhỏ bé!"
Đúng vậy,
tuyệt vời quá. Thơ của một người sống dưới chế độ
nô lệ độc tài man rợ thì hãy nói mình bị đày đọa
khổ đau tang tóc ra sao?
Lấy cái trải
nghiệm của mình mà liên tưởng tới xã hội thiên hạ
bao la.
Bây giờ anh
sẽ cô em gái thơ bé bỏng đáng yêu viết gì nhé!
"Vì tôi
đã quá yêu thơ...
Tình tang con
chữ lượn lờ
Vần âm rơi
rớt ngẩn ngơ
Lạc hồn
sương khói bơ vơ chớm sầu"
Vì yêu thơ
qúa yêu thơ mà cô nàng thả tâm hồn mình vào thế giới
suy tư mộng tưởng những con chữ lẳng lơ lượn lờ như
bướm tìm hoa... Chao ôi sao mà đẹp rung động trái tim
mẫn cảm của tôi thế này hở giời. Tôi Lu Hà cũng là
một thi sĩ tình thơ yêu thơ đắm đuối chầm bập quên
ăn mất ngủ để sáng tác thơ đây
Vần âm rớt
xuống vần dương chắc hẳn thăng lên dập dìu quấn quít
rỡn đùa nhau để hồn sương khói bơ vơ sớm chiều lạc
vào nơi tiên bồng hải đảo thiên thai đào nguyên cứ mê
man môt thế giới huyền hoặc hư không êm ái vô cùng...
Các vần thơ,
lờ, ngơ, vơ nốu tiếp nhau như làn sóng lăn tăn của
thanh bằng mềm mại tha thiết vô cùng...
Chốt lại
hai chữ chớm sầu quả là một kết qủa của thanh nhạc
man mát bảng lảng xa xôi mà cộng hưởng lên tiếng rung
cung đàn bời hai chữ chớm sầu...
Đây là nghệ
thuật giăng tơ nối các nhịp cầu của thơ theo môt lô
rích biện chứng phân tâm tinh thần học.
"Thơ rơi
mưa khóc tình ngâu
Tàn mê vụn
vỡ bên cầu
Âm thầm nến
lịm mắt sâu
Xót nàng Chức
Nữ canh thâu nhạt nhoà"
Một hình ảnh
ẩn dụ đẹp lấy hạt mưa để tả phiến sầu liên kết
với khổ trên. Hạt mưa rơi xuống vỡ vụn bên cầu như
truyện tình dang dở bao đời con gái, rồi chỉ biết âm
thầm như ngọn nến lịm dần nơi thánh đường khói cay
trũng mắt em sâu. Vì em buồn thuơng nhớ xa xôi...
Mưa và và
cầu là liên tưởng tới ô thước cầu vồng, xót xa cho
nàng Chức Nữ nhớ chàng Ngưu Lang nơi hạ giới xa xăm mà
mỗi năm trời chỉ cho gặp một lần. Một nghệ thuật
dùng điển tích để nói lên lòng mình. Nina xứng đáng
là con cháu của cụ Nguyễn Du lắm. Ai làm thơ mà hay vận
dụng điển tích chứng tỏ học vấn uyên thâm tinh hoa cổ
học đọc sách nhiều.
Việt Nam ta
hiện nay có thơ ấp mái, thơ thổi ống tre ống đu đủ
trí tuệ tầm thường xích lô ba gác cửu vạn cu li móc
cống rãnh thì làm quái gì có học vần mà vận dụng
điển tích. Thực ra giới thợ thuyền lao nô họ cần no
cơm ấm cật chứ thơ phú làm cái gì? Quanh đi quẩn lại
là gà cồ ăn quẩn côí xay tranh nhau lấy gốc đa, con
trâu, cánh đồng lúa, củ chuối, ra mà làm đối tượng
cảm hứng, tả tình cũng gỉa vờ cũng say mê sướt mướt
từ ngữ băm bổ guợng gạo cố cưỡng ép cho có vần.
Thơ thế cũng là thơ khỉ ơi là khỉ. Nếu dùng cảnh
sông núi non nước cũng phải khéo léo cái cái tâm trạng
thật của mình vào mà tả như cụ Tàn Đà chứ?
Hai chữ nhạt
nhòa cuối cùng câu 8 lại chốt lại với chữ tình ngâu
là nghệ thuật thắt nút gây xung đột tư tưởng vận
mênh bắt người đọc phải động não suy tư. Những cái
trán phẳng cũng buộc phải nhăn lại đôi chút. Con người
dù vô cảm đến đâu không lẽ không có tí cảm xúc nào
chăng mà chỉ lai nhai mải thơ củ khoai củ sắn riềng mẻ
xu hào bắp cải mà hè nhau lên đài ngâm nga bịt mũi nức
nở thơ hay quá trời, mộc mạc dễ hiểu quá trời thấm
vào lục phủ ngũ tạng của bác nông dân, chị lao công
quét rác như ông Tố Hữu rêu rao phét lác nhờ đọc thơ
ông hay quá mà anh nông dân mệt bở hơi tai muốn cày thêm
thửa nữa, chị lao công xin tăng ca.
“Say thơ lời
ngọc nở hoa
Vườn xuân
tim ấm chan hoà
Mơ màng vương
cánh bướm xa
Vọng về
đỉnh mộng lượt là tơ giăng“
Người ta bảo
thi nhân đã tuôn châu nhả ngọc, mỗi câu thơ lấp lánh
ánh hào quang của viên ngọc bích nở ra những cánh hoa
xuân.
Đời người
con gái ngưòi thiếu phụ như trẻ lại, trái tim nàng được
xoa dịu ấm áp chan hòa, sau một hồi thổn thức nức nở
thì con người ta lại trở về trạng thái bình thường.
Ở Châu Âu
hay ở Mỹ có các nhà tâm lý học chửa các con bệnh tinh
thần rất hiệu qủa hơn cả các thày thuốc chánh hiệu
con dệ rừng, con nai vàng. Gọi là các nhà
Psychotherapeuthen, việc đơn giản là nghe kể chuyện tư
vấn cho các chàng các nàng thất tinh thất nghiệp khủng
hoảng tinh thần.
Làm thơ là
tự nói lên tâm trạng buồn khổ thương đau hờn giận
căm ghét phẫn uẫn của mình là tự mình giải thoát mình
rồi. Đám lưu manh văn sĩ vô học nó chê là cá nhân quá,
không đề cao tinh thần tậo thể thì cô Nina cứ bỏ
ngoài tai khinh bỉ không thèm bận tâm làm gì nhé. Mặc
xác họ cho họ đã ngu cáng ngu thêm cho họ cứ đắm đuối
mãi cái chủ nghĩa tập thể làm thơ ca ngợi củ chuối
lá đa rễ đa. Mặc xác họ gân cổ cò mà ngâm nga cho rã
bọt mép ra tự nguyện là bồi thơ bồi ngâm cho chế độ.
Hãnh diện tự hào mình là nghệ sị nhân dân ưu tú. Bằng
khen giấy khen dán đầy tường. Nếu có ông thày đồ
giảng nghĩa cho chữ nghệ sĩ nhân dân ưu tú là gì ?
Không đơn giản là phần thưởng cao sang cao qúy nhất mà
ngưòi ta phong tặng cho mình đâu. Ờ đây tránh rườm rà
khi bình thơ nên tôi không giải thích chữ nhân dân và
toàn thể cụm từ: Nghệ sĩ nhân dân ưu tú.
Chữ tơ giăng
cuối cùng câu 8 là trên đỉnh mộng khi đóa xuân hoa nở.
Là cảnh Trang Sinh hồ điệp đi vào thế giới vi vô của
lão tử thuận theo tự nhiên máy trời xếp đặt.
" Yêu
người mê đắm tình trăng
Hồn say chóng
chếnh cung Hằng
Sao trời thắp
nguyện hoa đăng
Ước mong
Đồng lữ trao khăn mây hồng"
Hai chữ Đồng
Lữ tôi sực nhớ hai câu thơ cổ:
“Đồng Lư
lộ thượng tây kiều thủ,
Tú sắc
thương nhiên lai chiếu nhân“
Đi trên đường
Đồng Lư, ngoảnh mặt nhìn về phía tây,
Màu xanh đẹp
của núi chiếu vào người. Hợp với tâm trạng của
Nina, trông trăng ngắm nguyệt nhớ người xưa. Các ngôi
sao trời là những đoá hoa đăng ước vọng trần duyên
tái hơp kiếp sau. Đồng Lư có thể là lư đồng khói
huơng khấn nguyện xe tơ kết chỉ khăn hồng. Còn có
nghĩa là lữ hành bạn đời bạn đồng hành ý trung nhân.
Thơ phải lắm ý mới hay để người đọc suy tư ngẫm
nghĩ.
"Ôm thơ
gói cả mênh mông
Thiên thai lạc
chốn tiên bồng
Trùng dương
hỉ nộ cuồng phong
Khí cao lồng
lộng núi trong sương mờ"
Một tuyệt
phẩm thơ, tình nàng Nina ôm cả bầu thơ vào lòng mình
như cảm thấy lạc vào cõi mênh mông hư ảo chốn tiên
bồng. Một trạng thái vô thức của tâm hồn lạc vào
cảnh giới của thơ như người nghiện thuốc phiên giao
duyên ân ái với nàng tiên nâu.
Cũng là may
cho Nina sinh phải thời văn minh điện toán chứ vào thời
nhân văn giai phẩm cô sẽ bị công an bắt trói vu cho là
gián điệp phản động ăn tiền đế quốc tư bản làm
thơ tình ái ,để mê hoặc thanh niên, làm họ ủy mỵ yêu
đuợng trai gái mộng mỵ ái tình lẩn trốn nghĩa vụ
quân sự không chịu sẵn sàng đâm chém giết người chịu
hy sinh mạng sống đời mình cho đảng cho lãnh tụ kính
yêu. Cô sẽ đi tù mút mùa không có ngày trở về vì một
bài thơ tình
"Vì tôi
đã quá yêu thơ...
Phút giây
ngây ngất thẫn thờ
Xanh mầm nẩy
lộc ươm tơ
Một trời
say đắm dại khờ con tim"
Vì nàng Nina
qúa yêu thơ qúa say mê cái thế giới của suy tư mộng
tưởng, bộ óc nàng trí tuệ nàng, trái tim nàng yêu thơ
yêu thế gian tha nhân thì làm gì nên tội? Hỡi các người
nhũng con quái vật mặt nguồi dạ thú tâm địa nhỏ nhen
bần tiện ngu dốt hãy cam chịu kiếp sống man rợ vô tri
vô giác vô cảm của các người. Hãy để nàng Nina yêu
dấu kiều diễm của thi sĩ Lu Hà và của chồng nàng cha
mẹ nàng yên. Các ngươi hãy vùi đầu vào mà đọc thơ
Tố Hữu, Xuân Diệu hay thơ con cóc của các người đi
đang lăn lóc nhảy nhót ở hội nhà văn Việt Nam hay các
chi nhánh ở các tỉnh. Biết quái gì về thơ mà cũng nhăn
nhổ bàn luận phê bình chỉ trích?
Yêu thơ như
nàng Nina là thế đó, giây phút thẫn thờ mà yêu đời
yêu cuộc sống tư do, mầm xanh trổ hoa, chảy nhựa nảy
lộc đâm chồi, mặt trời chân lý soi sáng trái tim dại
khờ vững bước trên bước đường đời chông gai bể
dâu cát bụi.
Thơ Em Viết
Cho Anh Cảm Hứng
cảm hứng
tặng Nina Phan
Thơ em viết
lòng anh tứa máu
Nina ơi! Chan
chứa tình đời
Nhân gian bốn
bể bao người
Hồn thơ cánh
hạc chơi vơi ái tình...
Thơ hãy nói
về mình em nhé
Nỗi niềm
riêng tri kỷ tri âm
Hải triều
giông bão ầm ầm
Hoàng hôn cò
lả âm thầm thiết tha...
Anh thi sĩ Lu
Hà thường gọi
Kiếp phong
trần nhức nhối tâm can
Quê hương
nghèo đói điêu tàn
Bát cơm manh
áo bần hàn khổ đau
Hãy cứ viết
trước sau bày tỏ
Rặng trâm
bầu cổ độ trăng soi
Tha nhân hạt
muối mặn mòi
Hồng nhan bạc
mệnh lẻ loi giang đầu
Đêm thổn
thức đĩa dầu leo lắt
Giọt châu sa
hiu hắt vũng sầu
Trải qua hưng
phế bể dâu
Từng thu lá
rụng chân cầu sầu tang
Hỡi em gái
dịu dàng tươi thắm
Bờ môi xinh
ngàn dạm trùng khơi
Nửa vòng
trái đất em ơi!
Thương em mới
tỏ đôi lời về thơ
Nếu chả may
đôi bờ sóng bạc
Nửa hồn mây
ngơ ngác bâng khuâng
Non xanh biêng
biếc mấy tầng
Hải âu rũ
cánh triều dâng biển buồn
Tình thành
thực bồn chồn trong dạ
Biết còn ai
thiên hạ hiểu ta
Văn chương
nghệ thuật quan hà
Cao nhân thấu
tỏ gương nga mọi nhà…!
5.3.2016 Lu Hà
Keine Kommentare:
Kommentar veröffentlichen